Таблеткi для сну

Кожны сатырык смяецца ўсур'ёз і мае свой непаўторны голас.

Мяркуем, што і гумарэскі Віктара Лоўгача зацікавяць нашых чытачоў.

Ён нарадзіўся 15 жніўня 1936 года на Жыткаўшчыне. Яшчз калі вучыўся ў школе, стаў прыхільнікам сатыры і гумару. Спачатку чытаў творы такіх знакамітых сатырыкаў, як Яраслаў Гашак, Карал Чапек, Кандрат Крапіва, а потым рука неяк знянацку сама пацягнулася да алоўка.

3

таго часу — і пайшло, і паехала. Стаў Віктар Лоўгач актыўна пісаць гумарэскі і дасылаць іх у рэдакцыі. Яму пашэнціла: давалі ім месца на старонках газет «Звязда», «Настаўніцкая газета», «Гомельская праўда», адводзілі ім і кавалачак эфіру на рэспубліканскім радыё. Спадабаліся ягоныя гумарэскі і апавяданні гэтаксама і чытачам «Вожыка».

Праўда, друкуючы свае гумарэсачкі, аўтар, здаралася, хаваўся пад псеўданімам. Але, нягледзячы на тэта, чытачы ўсё роўна з задавальненнем чыталі ягоныя гумарэскі.

У гэтую вожыкаўскую кніжачку трапілі лепшыя творы Віктара Аляксандравіча. 3 усмешкаю рыхтаваў іх да друку рэдактар, з усмешкаю рабілі сваю работу машыністкі, карэктары, лінатыпісты, наборшчыкі, і нават прыбіральшчыца цётка Нюра ціха-ціха пасміхвалася, крадком чытаючы ягоныя творы ў друкарні па начах.

Ужо трыццаць гадоў мінула з тае пары, як на старонках рэспубліканскага друку дапамагае ўсміхацца чытачам В. Лоўгач. I ўсё гэта, заўважце, працуючы то загадчыкам аддзела, то адказным сакратаром, то намеснікам рэдактара, а то i рэдактарам газеты. За гэты час стаў членам Саюза журналістаў СССР. То і добра, бо які ж гэта сучасны журналіст, калі ён і пажартаваць ніколі не можа?

Я параіў бы ўсім прыхільнікам сатыры i гумару зрабіць невялічкі такі куточак у сваіх хатніх бібліятэках асабіста для вожыкаўскіх зборнікаў і, канечне ж, для гумарыстычных твораў Віктара Лоўгача.

Шчыра кажу: не пашкадуеце!

У. Цвяткоў.

— А цяпер, шаноўныя мае, трэба назваць прозвішча чалавека, якому па выніках квартала выдадзім першую грашовую прэмію і пуцёўку ў Сочы,— звярнуўся да падначаленых дырэктар фабрыкі Каўнеркін.— Зробім гэта па справядлівасці, калектыўна.

— Качкіна,— пачулася з месца.— Не п'е, не курыць. Лепшы наладчык швейных машын.

— Яно то так, але ж у святле перабудовы не тая кандыдатура. Праз год на пенсію, а мы прэмію,— дырэктар развёў рукамі.— Моладзь абыходзім. А яна — будучыня наша.

— Тады мадэльера Ніну Галубкіну. Спецыяліст што трэба.

— Рана, дарагія мае. Рана. Нядаўна ж у нас працуе. Яшчэ зазнаецца.

— А мо закройшчыцу Яўгаліну Кудзелькіну? Заўжды ў перадавіках, дысцыплінаваная. I план квартальны на тры дні раней тэрміну выканала.

— А муж у яе? У газетцы нас крытыкаваў! Без яе падказкі не абышлося. А мы — прэмію...

Зала прыціхла, зала думала і раптам радаснае:

— Ёсць такі чалавек! Эльвіра Пятроўна!

— Калі ўсе за, то і я не супраць,— сказаў дырэктар.

I Эльвіры Пятроўне Каўнеркінай, машыністцы аддзела кадраў, выдалі грашовую прэмію і пуцёўку ў Сочы. Няхай папраўляе здароўечка. 3 чым шчыра і павіншаваў яе дырэктар.

Чаго толькі не зробіш дзеля любімай жонкі!

У нашай канторы «Прас, барана і гэблік» — вэрхал. Раніцою пазванілі, што на базе «Праса, бараны і гэбліка» намечана правесці абласны семінар рацыяналізатараў. Трэба падрыхтавацца, трэба выступіць і з веданнем справы расказаць, што і як мы ўкараняем.

Дырэктар паклікаў мяне.

— Пятро Пятровіч! — кажа ён.— Ты ў нас першы рацыяналізатар. Табе і карты ў рукі. Як i належыць у перабудову — табе поўная самастойнасць.

Прымай гасцей і выкладвай усё як мае быць...

Для мяне тэта прызнанне заслуг на ніве рацыяналізацыі. Я аўтаматызаваў прас: націскай на кнопку, і ён гарцуе сам па кашулі.

Удасканаліў і гэблік, прыладзіўшы маторчык ад бензапілы.

Ажно на шэсць зубоў прыбавіў у баране.

I вось госці з усёй вобласці ў нас у канторы. У зале адпачынку і творчасці расселіся ў крэслах — і ўся ўвага. А я пра свае вынаходніцтвы ім і расказваю, на эканамічныя выкладкі націскаю. I чую, чую, як шэпчуцца госці:

— Ну й галава ў чалавека! На руках такога насіць, у прэзідыумы садзіць...

А ў перапынку кожны сціпла паціскаў мне руку. Затым была прапанова калектыўна са мной сфатаграфавацца.

А вечарам зноўку засядалі. 3 прэзідыумам. 3 уручэннем памятных сувеніраў. О, колькі слоў было ў адрас кіраўніцтва і, перш-наперш, дырэктара за рацыяналізацыю!

Не было толькі ў прэзідыуме мяне. Ды і ў зале не знайшлося месца — давялося стаяць.

Я болей тут быў нікому не патрэбны. Усе чакалі вячэры, а там ужо кіраваў дырэктар...

Фабрыку па вырабу цёплых жаночых хустак ліхаманіла. 3 гандлёвых сетак адзін за адным паступалі жахлівыя сігналы:

— Не хусткі, а коўдры сярмяжныя. Іх палохаюцца жанчыны.

Прыйшло пісьмо і ад бабкі Даркі. «Галубкі мае,— пісала яна вялікімі каравымі літарамі.— Вашы хусткі можна павязаць толькі на маставыя сваі. I то не кожная вытрымае такі цяжар».

— Як быць? Што рабіць? — чулася ў кабінетах.— Хоць бы адзін прыемны сігнал...

I тут яшчэ наведвальнік з сяла. Заявіўся якраз напярэдадні Новага года. I адразу на планёрку да дырэктара фабрыкі:

— Дзякуй, родныя, дзякуй, даражэнькія! Так выручылі, так выручылі!

— За што, чым?

— Ды хусткамі сваімі. Найлепшы матэрыял для ўцяплення дахаў,— і дзядзька паклаў свой пакунак на стол дырэктара фабрыкі:— Гэта вам гасцінцы ад калгаснага прараба Яськова: ягады-чарніцы, сушаныя грыбы.

У дырэктара фабрыкі на твары застыла няпрошаная слязіна:

— Узрадаваў ты нас, чалавеча! Першыя словы ўдзячнасці.

Пятро Купрэйчык якія толькі не рабіў дыпламатычныя захады, каб як улагодзіць жонку, але ўсё роўна яна не вельмі ласкавай была. Толькі і чулася:

— Мядзведзь, схадзі па бульбу ў склеп.

— Таптун, прыгані карову з выгану.

— Ёлупень, ці табе меркаваць аб жыцці на Марсе?..

I каб гэта толькі адзін на адзін. А то ж і пры людзях.

I калі болей трываць не стала сіл, паскардзіўся ён даўняму сябруку Адаму Верасу.

— Не, мая ў мяне анёл. Толькі гляну — і ўсё разумее. Я мужчына з характерам. Зойдзем да мяне і пачуеш, як мужа называюць,— прапанаваў Верас.

Павітаўшыся з жонкай сябра, Пятро Купрэйчык і сказаў пра мэту свайго прыходу Акуліне. Маўляў, хачу пачуць тыя ласкавыя словы, пра якія гаварыў Адам.

— Гм,— зарагатала жонка Вераса.— Знайшоў каго слухаць. У яго ж зрух па фазе,— і тыцнула пальцам у скроню.