Farafinna jamanaw

на главную - закладки

Жанры

Поделиться:
Шрифт:

Ka k??? ni b?ko d? ye, da?? "Afiriki" b?ra Berber kabila t?g? la Afrigia, min tun sigilen b? Afiriki gun worodugu f?, Rom?kaw ka mara fana tun b? yen Afiriki. Rom?kaw ka mara min b? Afiriki, o sigira Rom? f? san 146 Krisita tile ??. e. Carthage jamana y?r? la, a ye bi Tunisi worodugu-tlebi y?r? min?. Mansamara ka waati la, Afiriki tun b? senat?ri maraw k?n? ani a tun b? mara mara la proconsul d? f?. Mansamara waati b? d?n ni duguba sigicogo ??taa ye. Duguw ye koloni ni minisiriso ka josariyaw s?r?. Lay?r? min tun b? dugubaw k?n?, o tun ye Rom?kaw ka koloniyalik?law ye ani sigidam?g?w ka Rom?kaw ka m?g?ba minnu tun ye Rom?kaw ye. Ladamuni siratig? la, Mansamara waati la, Afiriki mara ye j?y?r?ba ta. Nka, togodala jamanadenw tora dunanw ye Latinkan ni Rom?kaw ka laadalakow la. San k?m? 4nan-5nan na. a k?ra j?nw ni kuluw ka murutilibaw ka mara ye, o min ye Rom? Mansamara barika d?g?ya kos?b? ani ka k? sababu ye k’a bin. San k?m? 5nan na. Ti??nik?law y’u sigi Afiriki. San k?m? 6nan na. Bizansi masak? Justinian sera ka k?g?jida lamini segin, nka Bizansi fanga tun ka d?g?. San k?m? 7nan na Farafinna mara min?na Arabuw f?.

Afiriki woroduguyanfan f?, ka segin san ba 1nan na Krisita tile ??. e. jamana y?r?mah?r?nyalen damad? tun b? yen: Kartage, min sigira senkan Fenisi jamana w?r?w f?, minnu tun b? Semitikikan f? min tun b? Heburukan, Moritani ani Numidia la, Libikaw ye min da. Kartage min?ni k?f? Rom?kaw f? san 146 Krisita tile ??. e. o jamanaw, k?l? g?l?n k?f?, k?ra Rom?kaw ka bolof?nw ye. San k?m? damad?w sanni waati kura ka se, kalasi j?kulu d? yiriwali damin?na bi Etiyopi jamana k?n?. Jamana minnu yiriwara yan, olu d? la kelen – Aksum – sera a dankan na san k?m?da 4nan na Krisita tile ??. n. e., tuma min na a ka nafolo minnu b? tlebin f?, olu sera Meroe jamana ma Nili k?ji la, ani k?r?n f? – "Arabu nis?ndiyalen" (bi Yemen). San ba II k?n? ani. e. jamana barikamaw yiriwara Sudan Tlebi f? (Gana, Mali, Songhai ani Bornu); k?f?, jamanaw sigira Gine k?g?jida la (Ashanti, Dahomey, Kongo, wdfl), Tchad baji tilebin f? (Hausa jamanaw) ani y?r? caman w?r?w la Afiriki jamanaba k?n?.

Afiriki tropical jamanaw ka kanw, minnu sigilen b? Semitic-Hamitic denbaya saheli f?, a ka c’a la sisan, u b? fara ??g?n kan ka k? denbaya fila ye: Niger (Kongo)-Kordofan ani Nilo-Sahara. Niz?ri-Kordofanian kulu k?n?, Niz?ri-Kongo kulu b? yen – kulu minnu ka ca kos?b? ani minnu b? kelenya k?: Tlebi Atlantik, Mande, Volts, Kwa, Benue-Kongo ani Adamawa-K?r?n. Tlebi Atlantik jamanaw ye Fulbe jamanaba d? ye min sigilen b? kulu danfaralenw na Sudan Tlebi ni C?ma jamana b?? la, Wolof ni Serep (Senegal), ani d?w?r?w. ), Volta jamanaw (moy, loby, bobo, Senufo, wdfl) – Burukina Faso, Gana ani jamana w?r?w la. Kwa jamanaw ye Gine k?g?jida jamanaba d?w ye i n’a f? Yoruba ni Ibo (Nigeria), Akan (Ghana) ani Ewe (B?nin ani Togo); ewew g?r?f?, k?kanm?g?w b? yen, minnu sigilen b? saheli f?, tuma d?w la, u b? wele ko Dahomekaw; j?y?r? min b? y?r? kelen na d??nin, o b? s?r? jamanaw f? minnu b? Krukanw (walima kanw) f?. Olu ye Bakwe, Grebo, Krahn ani jamana w?r?w ye minnu sigilen b? Liberiya ani Cote d’Ivoire (Cote d’Ivoire). Benue-Kongo kulu fitinin b? sigi senkan jamana caman f?, f?l?, a tun b? f? ko Bantu denbaya k?r?nk?r?nnen d? ani k?r?nf? Bantu kulu. Bantu jamanaw, minnu ye kelen ye kos?b? kanko ni laadalakow siratig? la, olu sigilen b? C?ma ani a y?r? d?w la Afiriki k?r?nyanfan ni Saheliyanfan jamanaw na (Kongo Demokarasi jamana (k?r?len Zaire), Angola, Tanzani, Mozanbiki, Zimbabue, Afiriki Saheli, wdfl). Bantuw tilalen don kanko d?nnik?law f? kulu 15 ye: 1nan – duala, lupdu, fang, wdfl; 2nan -teke, mpongwe, kele; 3nan – bangi, pgala, mongo, tetelya; 4nan – Rwanda, rundi jamana na; 5nan – ganda, luhya, kikuyu, kamba; 6nan-nyamwezi, nyatura, n’o ye nyatura ye; 7nan – Swahilikan, togokan, hehe; 8nan – Kongo, ambundu ; 9nan-chokwe, luena; 10nan-luba ye; 11nan-bemba, fipa, tonga; 12nan – Malawi 13nan – Yao, Makonde, Makua; 14nan – ovimbundu, ambo, herero; 15nan – Shona, Suto, Zulu, Spit, Swazi, wdfl.

Bantukanw fana b? F? Kongo Basin Pigme kuluw f? (Efe, Basu A, Bambuti, wdfl), a ka c’a la, u b? danfara B? i n’a f? jamana danfaralenw. Bantu k?r?nf?la ni c?manc?lam?g?w c?ma, Swahilikan min ye Arabukan n? k?l?silen s?r?, o cayara kos?b? nin san tan laban ninnu na, a f?bagaw hak? ye miliy?n 60 ye (Swahilikan m?g?w hak? ye miliy?n 1,9 ye). Adamaua, k?r?nf? kulu fitinin, Azande, Cham-Ba, Banda ani m?g? w?r?w b? yen minnu sigilen b? C?ma ni K?r?n Sudan.

Kordofan kulu min ka d?g? kos?b? ani a b? mara min k?n?, o ye Koalib, Tumtum, Tegali, Talodi ani Katla (Sudan Repibliki) jamanaw ye,

Nilo-Sahara denbaya b? jira kuluw f?: Songhai, Sahara, Shari-Nile, ka fara jamana fila kan kanko siratig? la minnu t? kelen ye Maba ani For (Fur). Songhaikaw b? Songhai y?r? la, ka fara Djerma ni Dandy kan, minnu sigilen b? Niz?ri c?manc? dakunw da la; ka se Sahara kulu ma – kanuri, tuba (tibbu) ani zagava, minnu sigilen b? Tchad baji da la ani C?ma Sahara. Shari-Nil kulu min nafa ka bon kos?b? nin denbaya in k?n?, o ye Sudan k?r?nyanfan jamanaw ye (Dinka, Puer, Luo, Bari, Lotuko, Masai, Nuba, walima Nubian, wdfl), minnu tun b? Nilotic denbaya y?r?mah?r?nyalen d? k?n? f?l? C?ma Sudan jamanaw (Bagirmi, Morumadi), Berta ani Kunama jamanaw. O kulu in m?g?w sigilen b? Zaire worodugu f? ani Sudan saheli f?. Morumadi kanw b? F? Pigme kabilaw f? (Efe, Basua, wdfl).

Конец ознакомительного фрагмента.

Книги из серии:

Без серии

[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
[5.0 рейтинг книги]
Комментарии:
Популярные книги

Черный Маг Императора 5

Герда Александр
5. Черный маг императора
Фантастика:
юмористическое фэнтези
попаданцы
аниме
5.00
рейтинг книги
Черный Маг Императора 5

Менталист. Революция

Еслер Андрей
3. Выиграть у времени
Фантастика:
боевая фантастика
5.48
рейтинг книги
Менталист. Революция

Цикл романов "Целитель". Компиляция. Книги 1-17

Большаков Валерий Петрович
Целитель
Фантастика:
попаданцы
альтернативная история
5.00
рейтинг книги
Цикл романов Целитель. Компиляция. Книги 1-17

Жена по ошибке

Ардова Алиса
Любовные романы:
любовно-фантастические романы
7.71
рейтинг книги
Жена по ошибке

Истребители. Трилогия

Поселягин Владимир Геннадьевич
Фантастика:
альтернативная история
7.30
рейтинг книги
Истребители. Трилогия

Государь

Мазин Александр Владимирович
7. Варяг
Фантастика:
альтернативная история
8.93
рейтинг книги
Государь

Лекарь

Первухин Андрей Евгеньевич
1. Лекарь
Фантастика:
фэнтези
попаданцы
альтернативная история
7.50
рейтинг книги
Лекарь

Частный сыщик

Кренц Джейн Энн
Любовные романы:
остросюжетные любовные романы
8.00
рейтинг книги
Частный сыщик

Гримуар темного лорда VII

Грехов Тимофей
7. Гримуар темного лорда
Фантастика:
боевая фантастика
попаданцы
аниме
фэнтези
5.00
рейтинг книги
Гримуар темного лорда VII

Законник Российской Империи

Ткачев Андрей Юрьевич
1. Словом и делом
Фантастика:
городское фэнтези
альтернативная история
аниме
5.00
рейтинг книги
Законник Российской Империи

На цепи

Уваров
1. На цепи
Старинная литература:
прочая старинная литература
5.00
рейтинг книги
На цепи

Последний реанорец. Том III

Павлов Вел
2. Высшая Речь
Фантастика:
фэнтези
попаданцы
5.25
рейтинг книги
Последний реанорец. Том III

Сирийский рубеж 2

Дорин Михаил
6. Рубеж
Фантастика:
попаданцы
альтернативная история
5.00
рейтинг книги
Сирийский рубеж 2

Жена неверного ректора Полицейской академии

Удалова Юлия
Любовные романы:
любовно-фантастические романы
4.25
рейтинг книги
Жена неверного ректора Полицейской академии