Киллер

К?биров Марат

– Зифа Саматовна… Зинар чен!… лчк бит бу… лчк бит…

Тагын блек мдире… Кем?!. Я, ходай!.. лл акылыннан шаша инде. Блек мдире ул зе, лбаса. Пистолет тоткан егет монда Зифаны акылдан яздырыр, яки терер чен килеп ятмагандыр бит… Ярдм бир, ходай! Дрес юлны крст…

4

"лсен… Аны яшрг хакы юк!.." – таулар арасында ягырап, бер кыядан икенчесен сугылган авазлар шикелле леге уй Зифаны бтен булмышын актарды. Шушы дулкын тнене бтен кзнклрен ватып тышка атылса, бар дньяны астын-ск китерер шикелле иде. Тик бер мизгелг барсы да катып калды… Ниндидер яа кч, дштле яа булкын пйда булды. Хтта дулкын да тгел, тормышны бтен агымнарын туктатып, аларны кире борырга слтле тылсым. Шушы тылсым бтен уй-кичерешлрне

асылын згртте, дньяны башка кыяфтк кертте… "гр… – дип уйлады Зифа шул кч тэсирен бирелеп, – гр бу кеше Писатолет Тоткан Егет булмаса? гр мин хаталансам?"

Ул яадан пациент ягына кз салды. Авыруны кысалардан азат итеп кабат айлап яткырганнар. Йзе кренмде. мма рбер секунд шешлрне зураюына, чирне тирнюен алып бара, димк, кеше гомерен куркыныч астына куя. стлд ятучыны Пистолет Тоткан Егетме-тгелме икнен ачыкларга вакыт булачак ле. И яхшы дигнд д ул бернич айсыз аякка басмаячак. лег – тоткарлануны р мизгеле лемг илт иде.

– Башлыйбыз!

Ктмгнд блмне ягыраткан тавыштан Зифа сискнеп китте. м аны з тавышы икнен алагач, елмайгандай итте. Торып басты.

– Су!

Аа бер стакан су тоттырдылар. Зифа аны йотлыгып эчте д раковина янына килеп кулларын юарга кереште. Куллары иелч калтырана иде. "гр ул булмаса?.. – дигн уй бераздан бтенлй башка кыяфтк керде, – Барсы да соыннан. лег… лег аны йзе д, кыяфте д, шхесе д юк. Ул – пациент. Кем булуына карамастан, ул ярдмг мохта м син аа ярдм итчксе. Син – табип."

Кулларын антисептик белн эшкрткнд согы уе келенд ныгынып лгергн иде инде. Операция киемнрен кигнд зен д ткннре м килчге булган шхес итеп тгел, бары тик леге мизгел чен ген яратылган серле бер зат итеп тойды. Перчаткаларын киде, бармакларын аерып кулларын алга сузып торды. Бармакларында бернинди калтырану, келенд бер авыр хис юк – ул эшк зер иде.

Зифа ыенган арада анестизиолог укол ясады, ярдмчелре пациентны башын калкытып, махсус айланмага урнаштырдылар, пычак тиячк урыннарны спирт белн эшкрттелр. Зифа Саматовна хезмттшлрен кз йгертеп алды да: "Аллага тапшырдык!" – дип, сурт тшерче рссам итезлеге белн сызып ибрде. Скальпель артыннан калган дуга рвешендге эзлрдн кан саркыды…

Катлаулылардан исплнс д мондый операциялрне инде кптн ясыйлар. Бер караса, лл нрссе юк та кебек. Баш тиресен дага рвешенд кисеп, йомшак тукымаларны араларга да сяклрне ачарга кирк. Эчтге шеш тглендге сяклрне зарарланган урынга тиеп тормаслык итеп тишрг, зурайтырга. Шулай иткч, мине зарарланган лешен басым азая, кан йлнеше м баш миен киркле матдлр белн тэмин ит иеля тш. Операцияне тп мгънсе шул.

йтерг иел булса да бу бик зур игътибар, тгллек талп ит. Чнки кешене баш миенд кан йрртче епселлр бик кп, аларны зарарламаска кирк. Кайберлрен кисрг туры килгн очракта, канны туктату чен гадти хирургия ысуллары файдасыз, алар стм авыруларга китерерг ммкин. Махсус кыскычлар куллану да рвакыт ктелгн нтине бирми, аеруча, леге шикелле сяклр чатнаган урыннар булганда. Кп вакытта ассиссент м башка ярдмчелр киселеш урынындагы тн тиресен нык итеп учлары белн этеп торалар. Хирург кисеп ибргч, ассисент тирене аерып канны м новокаин эретмсе калдыкларын суыртып ала. Шуннан тирене кайтарып, аны 2-3 сантиметр калынлыгындагы марля белн беркетеп куялар. Бу кан агышын туктатып тора, тулысынча тукламаган очракта рхт читлрендге кан тамырларын махсус кыскычлар, клипсалар белн элктерлр. Тире астындагы йомшак тукымаларны да шул рвешлерк читк алгач, сяклр крен. Сякне каплап торган мускулларны "элеватор" дигн айланма белн ктртеп читкрк чыгаралар… Бтен максаты баш эчендге басымны азайту гына булса, сякне тиешле зурлыкта тишеп кен куюу да ярдм ит. Баш миен кагылу кирк булганда, сякне кисеп, ми катламына тлр, сяк чрдклнгн очракта – бернинди вак-тяклре калмаслык итеп чистарталар да ялгану чен айлыйлар, яки имплантант куялар.

лег тп максат пациентны баш миен кан белн

тэмин итне яхшырту м мидге шешлрне зураюын кимет иде. Ул Зифа Саматовна дрсендге белгечлр чен бик катлаулы саналмый м вакытында эшлнгн очракта яхшы нтилрг китер. мма пациент йортлар арасында шактый яткан, монда килгч т тикшерлр ткр чен беркадр вакыт киткн, ствен Зифа зе д хислр шаукымына бирелеп бернич минутны урлады. Шуа кр, эш бераз катлаулашкан иде. Баш сягенд басым кчле булгач, андагы шешлр зурая, кысыла м кан йреше аз булу сбпле ми кзнклре эшчнлеге тукталып тора. Бу ис организмны башка гъзаларына да кч китер, аяк кулларны хрктсез, тн тиресен сиз слтеннн мхрм ит. Бхетк каршы, пациентны организмы ярыйсы ук кчле, чыныккан, физик ммкинлеклре югары дрд. Югыйс, инсульт, инфаркт, паралич кебек авыруларга да ирлек зер иде. Шулай да шактый гына маташырга туры килде. Ммкин булганны барсын да эшлде Зифа Саматовна, зарарланган урыннарны, гематомаларны эресеннн вагына кадр эшкртте, аларны таралуы чен шартлар тудырды. Операция уышлы тте дип тулы ышаныч белн йтерг ммкин иде.

Тик Зифа Саматовнаны беркайчан да болай дип йткне юк. Уйлаганы да. Уышлы операция чен сен сыманрак бер тойгы була, лбтт. Тик ул озакка бармый, шундук шик-шблр белн алышына. Бер нрсне д онытмадыммы? Авыруны гомум халтен тулысынча кз алдына китер алдыммы? м зене эшен тагын бер кат эн кзеннн ткреп чыгарга мбр була. Гомумн, бу блектге авыруларны кбесе операциядн со ук аякка басып, табипка куаныч сти торган чирлр белн ятмый. Кайберлре хирург кулы тигннн со ким дигнд бернич кн ткч кен ушына кил, кайберлре айлар буена коматоз хленд ятарга ммкин. И уышлы дигннрене д тормышка кайтуы, аякка басуы чен айлар, хтта еллар талп ител. Шулай булгач: "Мин бу кешег гомер блк иттем!" – дип ккрк кага алмыйсы. лбтт, лемнн алып калуы дрес, гр син ярдм итмс, бу кеше кптн инде гр иясе булыр иде. мен гомер блк ит икеле. Гомер бирдеме син аа, лл лемен беразга кичектердеме? бит еллар буена урын стенд ятканнан со леп китчелр д бар. Мен шуннан со йтеп кара: пациентларга файда китерчеме син, лл газапларын озайтучы гынамы…

Мондый тойгылар р операциядн со диярлек барлыкка кил. Бер караса, йрнерг, кнегерг д вакыт кебек. Тик кнегеп булмый. Кайчагында зене кешене газапларын озайтучы садист кебек хис итсе. мондый мизгеллр кбеп китс, стресслар тирня, кел яралары актарыла… Мгънсез эш белн шгыльлнче кебек крен башлыйсы. Кайчагында кенеп т куясы, ник бу нрне сайладым икн, дисе. Ник бу нрне сайладым икн?..

Зифа Саматовна зене ни чен шушы нрне сайлавын яхшы бел иде. м бу хакта иск тшер аны рвакыт сабый чагыны бер мизгелен алып кит. Прихожий иднендге кан дигезенд яткан ти-нисе… Пистолет Тоткан Егет…

Операция тмамланып, пациентны реанимация блмсен алып китр алдыннан Зифа Саматовна аны йзен тагын бер кат озак кына карап торды. м иреннрен кысып баш кагып куйды. Шул.

– Танышыгызмы лл? – дип сорады шфкать туташы, аны киемнрен салдырырга ярдм итеп, – Аякка басачак, ныклы кешег охшаган.

Зифа аа нфрт тулы кзлрен тбде. Тик берни д дшмде. Хле юк иде.

– Гафу итегез, – дип акланды шфкать туташы.

Тик Зифа Саматовна аны ишетмде. "Мин ле ген земне ятим иткн кешене лемнн алып калдым, – дип уйлады ул, – лемнн сакладым. м мин аны калган гомерен тамугка йлндер алам…"

5

Тшке аштан чыгу белн пациент янына керде. Йоклый ле, дньялыкта эше юк. Аына килгнче ике-ч тлек тр. Сулышы тигезлнгн, димк, баш миен кан кил башлаган. Мускулларыны ирексездн тартышып-тартышып алуы да сизелми. Бер хрктсез ята.

Шфкать туташыны читкрк китеннн файдаланып, Зифа кислород битлеген алып торды да аны йзен фотога тшерде. Сулып, агарыныбрак калса да пациентны йзенд таныш чалымнар кзг брелеп тора. Бу бндне Пистолет Тоткан Егет икнен тамчы да шиклнмде. Шулай да ныклы длиллр табарга кирк иде. Соыннан, эш узгач, ялгышуыны алап газапланырлык булмасын.