Лабух
Шрифт:
— Якая?
— Другая. Прасіла, як толькі з’явішся, перазваніць.
— Сама перазвоніць.
— Само сабой... Але, можа, што-небудзь такое... Усё ж пяць разоў.
Я набіраю Марту. Яна напаўнемка, напаўлатышка, я прывёз яе некалі з Рыгі — і ў мяне з ёю сын.
— Хэй, Марта! Што ў цябе?
— Хэй... Ты мог бы паглядзець аднаго хлопчыка?
Не бачыліся з год — і ні “як жывеш?”, ні “што чуваць?..” Марта лішняга не скажа, дарма я з ёй развёўся.
— Не мог бы. Ты ж ведаеш, я хлопчыкаў не люблю.
—
— Што значыць незвычайны?
— Тое і значыць. Убачыш, паглядзі.
— Добра, няхай прыходзіць. А як там наш хлопчык?
— Дзе там?..
— Выбачай...
— Нічога... Нармальна. У кампутарах сядзіць. Хэй-хэй.
— Хэй-хэй.
Пагаварылі. За адно слоўца толькі і зачапілася. Яна ніколі да мяне не прыставала: “Ну, не маўчы, скажы што-небудзь!..” А тым больш: раскажы, як нявіннасць страціў? Дарма развёўся, шкада.
У аўтасакратара нічога. Дзіўна.
Росцік барабаніць пальцамі па стале, нешта яму карціць і ён нецярпліва пытаецца:
— У цябе ўсё пакуль?
— Не.
— А што яшчэ?
— Лазня. І як найхутчэй.
Ён нарэшце глядзіць на мяне так, што бачыць не толькі тое, што са мной няма Лі-Лі, але і заўважае мяне самога.
— Што з табой, Ромчык?..
Ромчыкам ён называе мяне зрэдку, бо гэта смешна — Ромчык ды Росцік, Чук і Гек, якім за сорак. Але называе, калі раптам шкадуе, чаго амаль не здараецца. Расціслаў Якаўлевіч лічыць, што шкадаваць можна толькі габрэяў, таму што яны габрэі — і ў іх лёс такі.
— Нічога. Папарыцца хачу.
Росцік падымаецца, падыходзіць, двума пальцамі нешта бярэ ў мяне з-за вуха — і з гэтым нечым, трымаючы пальцы на ўзроўні вачэй і не зводзячы іх з рыжай, што ўсё доўжыцца між намі, павуцінкі, адступае, адступае, адступае... Ён ашаломлены, у яго шок.
— Такога не бывае... Дзе ты ўзяў, завядзі... Мне б гэтага на такія пэйсы хапіла — куды там рабіну...
— Завяду. Удваіх з рабінам.
— Яму Лі-Лі мала... — трагічна, як толькі што нешта зразумеўшы, выдыхае Росцік. Ён уздымае бровы і моршчыць скуру на чарапку. — Яму мала Лі-Лі...
Усё ж добра, што Лідзія Паўлаўна фікус пакінула, і я дамоў не вярнуўся.
— Досыць, — спыняю я мізансцэну, у якой Росцік, як і ўсе, хто хоць збоку нюхаў кулісы, хацеў бы яшчэ пакрасавацца. — Пра што ты пальцамі барабаніў?..
Росцік скручвае на палец рыжую валасіну “прафесаршы”, сядае за стол, кладзе валасіну ў наш фірменны канверт і хавае ў кішэнь.
— Паказваць буду і бабкі з лабухаў страсаць. Ніхто ж не паверыць... Мяне ў дзяржбяспеку сёння з раніцы паклікалі...
— Ку-ды?
Росцік рассмяяўся, і нават пад сталом было відаць, як закалыхаўся ягоны жывоцік.
— Ды не бойся, не ў камітэт. У савет, да памочніка сакратара. Нейкі іх чалавек у дэпутаты ідзе, прасілі дапамагчы выбраць. Ну, не так прасілі, як прапанавалі
— Які чалавек?
— Скуль я ведаю! Іх чалавек, значыць, іх чалавек. Нам не ўсё адно?
Я ў “прафесаршы” нядаўна спытаўся: “Вам не ўсё адно?..”
— Не ўсё адно. Трэба было спытаць: які чалавек, што за чалавек? А то абярэм свалату ці прыдурка.
Росцік кладзе на стол свае калабковыя, валасаценькія кулачкі, налягае на іх і кажа:
— Тры з паловай штукі.
— Ну і што?
Ён думае, што я не зразумеў, і адкідваецца ў крэсле.
— Ты не выспаўся з рыжай? Тры з паловай штукі зялёных — і выхад на прэзідэнта.
Я ўдакладняю:
— На дзяржсакратара?..
— На прэзідэнта! Памочнік дзяржсакратара — прэзідэнцкі сябрук.
— Чаму ён тады не прэзідэнцкі памочнік?
— Яшчэ які памочнік!.. — прыцмоквае Росцік, які, у адрозненне ад мяне, ведае пра ўсё, што адбываецца ў цяперашняй нашай даволі дзіўнай уладзе. — Пастаўлены прыглядваць за дзяржсакратаром.
— Праўда?.. — пытаюся я, хоць мне гэта не цікава, абсалютна па барабане. — Значыць, тры с паловай?..
— І праўда, і тры с паловай.
— За колькі канцэртаў?
Тут у Росціка перакур...
— Дамовіліся на дзесяць.
— Тры з паловай за дзесяць?.. Гэта ж капейкі...
Росцік сам ведае, што капейкі... Глядзіць у вакно...
— Іншым зусім яны не плацяць. Скажуць выступаць — і выступаюць за кірнуць і паберляць...
Яшчэ ў нядаўнія часы мы столькі ж за адзін канцэрт мелі, але нядаўнія часы сыйшлі ў даўніну.
— Дзяржсавет мог і накінуць...
— Там пабачым... Дык я збіраю банду?
— Збірай.
— Тады чаго ты: што за чалавек, які чалавек?
— Я выбаршчык. А выбаршчык павінен хоць прыблізна ўяўляць, каго выбірае.
— Які ты выбаршчык? Гэта я выбаршчык, бо жыд не можа быць не выбаршчыкам.
Расціслаў Якаўлевіч Смольнікаў сам сябе называе толькі жыдам, ніякім ні яўрэям, ні габрэям. Гэта Росцік тлумачыць тым, што ўсе рэчы ў жыцці павінны называцца сваімі імёнамі, а габрэям ён толькі ў савецкім пашпарце запісаны. Савецкі пашпарт — гэта не жыццё. Хоць бы таму, што савецкі пашпарт пабыў ды скончыўся, а жыццё, як доўжылася, так доўжыцца.
Я сказаў яму неяк, што жыдоўскія штучкі свае ён мог бы і пакінуць, не ўсе наўкол антысеміты, ёсць прыстойныя людзі, і ён спытаўся ў адказ: “Ты, прыстойны, хіба думаеш пра мяне: у, габрэй пархаты?..”
Росцік дапытвае:
— Ты хоць раз за жыццё галасаваў?
— Не.
— А я кожнага разу. Таму і было заўсёды дзевяноста дзевяць цэлых і дзевяноста дзевяць сотых... Каб яшчэ ты галасаваў — былі б усе сто.
— Чаму ж цяпер меней?
— Жыды раз’ехаліся. Нельга дапускаць, каб жыды раз’язджаліся. Гэта можа сарваць любыя выбары і загубіць маладую дэмакратыю. А я маладую дэмакратыю люблю.